بنظر واقعی نیست اما حقیقت دارد: در دوره‌های پرتنش، مشکل اصلی سرمایه‌گذارها اشتباه در پیش‌بینی نیست؛ مشکل این است که تصمیم‌گیری مالی را بر اساس پیش‌بینیبنا می‌کنند. وقتی خبرها مدام جهت بازار را عوض می‌کنند، تصمیم‌ها به‌راحتی به واکنش‌های هیجانی نزدیک می‌شوند و همین واکنش‌های لحظه‌ای، می‌توانند در بلندمدت گران تمام شوند.

 اگر این تجربه برای شما هم آشناست و به‌دنبال راه‌حلی عملی هستید، پاسخ ‌تان در هدف‌گذاری مالی است: هدف‌ها را به عدد و زمان تبدیل کنید و برای چند حالت محتمل مثل تورم، افت یا ثبات از قبل یک چارچوب تصمیم‌گیری داشته باشید تا در مسیر سرمایه‌گذاری منسجم بمانید و  متحمل ضرر نشوید.

هدف‌گذاری مالی چیست؟

بر اساس تعریف Morgan Stanley ، هدف‌گذاری مالی به فرایند تعیین اهدافِ قابل اندازه‌گیری برای وضعیت مالی فرد گفته‌می‌شود، مانند پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری برای خرید خانه، تأمین مالی جهت شروع کسب کار و دوره بازنشستگی، یا حتی پرداخت بدهی‌ها. به‌طور خلاصه، هدف‌گذاری مالی به سرمایه‌گذار کمک می‌کند تا مسیر مشخصی برای رسیدن به اهداف بلندمدت خود ترسیم کند و با برنامه‌ریزی‌ استراتژیک برای دستیابی به آن‌ها اقدام کند.

در بازار پرنوسان، کدام تصمیم‌ مالی بیشترین زیان را دارد؟

سرمایه‌گذاری در محیط‌های اقتصادی مبهم، تصمیم‌گیری مالی را دشوار می‌کند. اخبار اقتصادی و نوسانات بازار، ریسک واکنش‌های هیجانی را افزایش می‌دهند و می‌توانند سود بلندمدت را کاهش دهند. در مقابل، سرمایه‌گذارانی که از مدیریت رفتار و یا تنوع سبد دارایی‌ها استفاده می‌کنند، حتی در شرایط بحرانی قادر به محافظت و رشد سرمایه خود هستند. در ادامه، به اصول و راهبردهای عملی مرتبط با هدف‌گذاری  مالی در شرایط پرنوسان پرداخته‌می‌شود.

• سرمایه‌گذاری موفق از ذهن شروع می‌شود؛ تصمیم‌های عجولانه را کنترل کنید!

برای بسیاری از سرمایه‌گذاران، اولین واکنش نسبت به تغییرات مقطعی در دارایی‌ها، فروش شتاب‌زده یا خروج کامل از بازار است. اما داده‌ها نشان می‌دهد که این واکنش‌ها اغلب به هزینه‌های بلندمدت منجر می‌شود.

به‌عنوان مثال،  تحلیل‌های Morgan Stanley از سقوط بازار در پی همه‌گیری کرونا (سال۲۰۲۰)نشان می‌دهد: سرمایه‌گذارانی که قبل از افت بازار، برنامه‌ریزی دقیق مالی داشتند، علی‌رغم اینکه پرتفوی سرمایه‌گذاری آن‌هاحدود ۱۶٪ افت کرد؛ تنها 2٪ احتمال داشت به اهداف بلندمدت خود نرسند. در مقابل، افرادی که برنامه مالی مشخصی نداشتند، بیشتر آسیب دیدند و احتمال دستیابی به اهداف بلندمدت‌شان حدود ۱۵٪کاهش یافت.

این تحلیل نشان می‌دهد: اتخاذ تصمیم‌های سرمایه‌گذاری شتاب‌زده و هیجانی در دوره‌های بحران بازار، بدون برنامه‌ریزی مالی و استراتژی مشخص، می‌تواند به زیان‌های بیشتری منجر شود و بر اهمیت داشتن برنامه‌ای بلندمدت برای مدیریت ریسک و حفظ سرمایه در این شرایط می‌افزا

همچنین داده‌های مشابه از بررسی‌های  Schwab نشان می‌دهد که سرمایه‌گذارانی که استراتژی طولانی‌مدت را حفظ کرده‌اند—مانند کسانی که هر سال به‌طور منظم سرمایه‌گذاری می‌کنند— از افرادی که تلاش می‌کنند زمان دقیق بازار را پیدا کنند، سود بهتری کسب کرده‌اند.

به بیان دیگر، بازارها هر روز بالا و پایین می‌شوند و ممکن است وسوسه شوید که بر اساس وضعیت روز بازار خرید و فروش کنید. اما در بلندمدت، بازارها معمولاً روند صعودی دارند و پیروی از استراتژی خرید و نگهداری معمولاً سود بهتری دارد.

برای مثال، اگر در ابتدای سال ۲۰۲۴ مبلغ ۱۰۰,۰۰۰ دلار را در شاخص S&P 500 سرمایه‌گذاری می‌کردید و در طول سال به‌خاطر نوسانات بازار آن را نمی‌فروختید، ارزش سرمایه‌گذاری شما به ۱۲۵,۰۱۹ دلار می‌رسید. اما اگر در نوسانات بازار اقدام به خرید و فروش می‌کردید، ممکن بود جهش‌های قدرتمند بعد از افت‌ها را از دست بدهید و در نتیجه سود کمتری کسب کنید.

• مدیریت ریسک بر اساس مدت زمان سرمایه‌گذاری

هر تصمیم سرمایه‌گذاری با درجاتی از ریسک همراه است و افق زمانی سرمایه‌گذار نقش کلیدی در تعیین ترکیب سبد دارد. برای مثال، اگر سرمایه‌گذاری با ۱۰۰میلیون تومان هدفی در ۵ سال آینده داشته باشد، می‌تواند ۶۰میلیون تومان را در دارایی‌های باثبات و نقدشونده، ۳۰میلیون را در دارایی‌های با رشد متوسط و ۱۰میلیون را در ابزارهای پرریسکِ بلندمدت نگه دارد.

تحقیق‌های بین‌المللی نشان می‌دهند: حتی تخصیص نسبیِ ۵ تا ۱۰ درصد از کل سرمایه به دارایی‌های پُرریسک در افق سرمایه‌گذاری بلندمدت می‌تواند عملکرد کلی سبد را بهبود دهد، به شرطی که سرمایه‌گذار با توجه به میزان ریسک‌پذیری خود، تخصیص دارایی‌ها را تنظیم کرده و از تصمیمات هیجانی در طول مسیر اجتناب کند.

• تنوع دارایی‌ها به‌عنوان سپر نوسانات بازار

افرادی که همه سرمایه خود را فقط در یک نوع دارایی یا یک صنعت نگه می‌دارند، بیشتر در معرض زیان‌های ناگهانی قرار می‌گیرند.

بر اساس نمودار زیر، سبد متنوعِ شامل ۶۰٪ سهام و ۴۰٪ اوراق، در مقایسه با سبدی که فقط شامل سهام است، سریع‌تر به وضعیت قبل از افت بازار بازمی‌گردد. این نمودار به‌وضوح اهمیت تنوع دارایی‌ها را در کاهش ریسک و حفظ سرمایه در دوره‌های ناپایدار بازار نشان می‌دهد.

از این جهت؛ برای کم‌کردن ریسک، سرمایه‌گذاری‌تان را فقط به یک گزینه محدود نکنید. حتی اگر سهام انتخاب شماست، همه پول را روی یک صنعت یا چند شرکت مشابه نگذارید. سرمایه را بین صنعت‌های مختلف پخش کنید—مثلاً کنار سهام فناوری، بخشی را به شرکت‌های سلامت یا کالاهای مصرفی اختصاص دهید—تا اگر یک بخش بازار افت کرد، کل سبد شما هم‌زمان آسیب نبیند.

بر اساس تحلیل فاندوستینگ و و بر مبنایِ آخرین آمار رسمی تورم منتشرشده از سوی بانک مرکزی، اگر ۱۰۰ میلیون تومان سرمایه اولیه از ابتدای سال ۱۳۹۶ تا پایان آبان ۱۴۰۴ صرفاً همگام با تورم افزایش می‌یافت (بازده واقعی‌اش نزدیک به صفر بود)، ارزش آن به حدود ۱ میلیارد و ۶۹۰ میلیون تومان می‌رسید.

در مقابل، اگر همین مبلغ در ابتدای سال 1396 در یک پرتفوی ترکیبی متشکل از 50% صندوق پشتوانه طلای لوتوس و 50% صندوق اعتماد آفرین پارسیان سرمایه‌گذاری می‌شد، ارزش این پرتفوی به 2 میلیارد و 988 میلیون تومان افزایش می‌یافت.

به بیان ساده، این ترکیب نه‌تنها اثر تورم را پوشش می‌داد، بلکه پس از تعدیل تورم (بازده واقعی)، سرمایه‌گذار حدود ۱ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان سود واقعی به دست می‌آورد؛ یعنی عملکردی فراتر از تورم و با اختلافی قابل توجه.

این مقایسه نشان می‌دهد که انتخاب ابزارهای سرمایه‌گذاری مناسب و به‌کارگیری ترکیب هوشمندانه دارایی‌ها، ضمن ایجاد بازدهی مازاد قابل‌ملاحظه نسبت به تورم، می‌تواند ارزش واقعی سرمایه را نه‌تنها حفظ، بلکه چند برابر کند.

در این مسیر، با دریافت مشاوره از متخصصان تأمین سرمایه لوتوس پارسیان، صندوق‌های سرمایه‌گذاری‌تان را متناسب با اهداف مالی، میزان ریسک‌پذیری و افق زمانی‌ انتخاب و تدوین کنید.

مرکز تماس صندوق های سرمایه گذاری لوتوس : ۰۲۱۸۶۵۶

ساعات پاسخگویی: شنبه تا چهارشنبه ۸:۰۰ تا ۱۶:۳۰ و پنج‌شنبه ۸:۰۰ تا ۱۳:۳۰

• بازنگری مستمر تصمیم‌های مالی متناسب با تحولات اقتصادی

بر اساس اصول سرمایه‌گذاری که شرکت Charles Schwab مطرح می‌کند، یکی از اصول کلیدی موفقیت مالی این است که برنامه مالی خود را حداقل سالی یک‌بار بازبینی کنید و هر زمان که شرایط زندگی تغییر کرد (مثلاً تغییر شغل، درآمد یا هدف مالی)، برنامه را به‌روز کنید. این بازنگری کمک می‌کند در دوره‌های نوسان، تصمیم‌های عجولانه و پرهزینه نگیرید.

در همین راستا، Morgan Stanley سرمایه‌گذاری را بررسی می‌کند که چند ماه پیش از سقوط بازار در سال ۲۰۰۸ از بازار خارج شد؛ اما پس از افت ۱۴٪ نیز به بازار بازنگشت و در نتیجه از روند بازگشت و صعودی بازار جا ماند. این تصمیم در نهایت باعث شد حدود ۱۷٪ از سود بالقوه را از دست بدهد.

• در ابهام هم ادامه دهید؛ بلند مدت سرمایه‌گذاری کنید.

افزون‌براین، Bill Gates، بر ضرورت پیش‌بینی پشتوانه‌ای برای روزهای دشوار—مانند پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت—و نیز سرمایه‌گذاری با افق بلندمدت تأکید می‌کند. از نگاه او، پیش‌بینی بازار صرفاً بر مبنای نوسان‌های کوتاه‌مدت، غالباً  نتیجه و کارایی چندانی ندارد.

برای تحقق این امر ایجاد یک صندوق درآمد ثابت معادل هزینه‌های زندگی برای ۶ تا ۱۲ ماه، به شما این امکان را می‌دهد که بدون نیاز به فروش دارایی‌ها در زمان نوسانات شدید بازار، هزینه‌های ضروری خود را تأمین کنید؛ این همان چیزی است که مشاوران مالی حرفه‌ای برای مدیریت ریسک توصیه می‌کنند.

به‌طور مثال، سرمایه‌گذار می‌تواند بخشی از دارایی خود را در صندوق‌های درآمد ثابتِ تأمین سرمایه لوتوس ، مانند صندوق لوتوس پارسیان و پیروزان پارسیان با سود ماهانه و یا صندوق درآمدثابت قابل معامله مثل اعتماد آفرین پارسیان نگه دارد تا در زمان نوسانات شدید بازار مجبور به فروش دارایی‌هایی با ریسک بالا نشود.

جمع بندی

• حفظ تنوع:  سرمایه خود را روی یک دارایی یا بخش محدود نکنید تا ریسک کاهش یابد.
• بازتعادل محتاطانه: تغییرات جزئی در پرتفوی، بدون واکنش هیجانی، مؤثرتر است.
• استفاده از فرصت‌ها:  نوسانات می‌توانند موقعیت‌های خرید مناسبی ایجاد کنند.
• بازنگری منظم اهداف:  اهداف مالی خود را مرتب بررسی کنید تا تصمیم‌ها متناسب با آن‌ها باشد

پرسش‌های پرتکرار