چرا ناشران باید پیش از بازگشایی بازار سهام اطلاعات خود را افشا کنند؟ احسان مرادی، مدیرعامل تامین سرمایه لوتوس، در مصاحبه با سنا به بررسی اهمیت شفافیت اطلاعاتی، نقش نهاد ناظر در جلوگیری از رانت، و چالشهای بازگشایی نمادها در شرایط فعلی پرداخته و پیشنهاداتی عملی برای مدیریت این روند ارائه کرده است. اطلاعات؛ موتور محرک بازار سرمایه بازار سرمایه بر پایه اطلاعات کار میکند. قیمت سهام زمانی منطقی و عادلانه شکل میگیرد که همه سرمایهگذاران به اطلاعات کامل و همزمان دسترسی داشته باشند. اگر اطلاعات مهم یک شرکت منتشر نشده باشد، پیامدهای زیر اجتنابناپذیر خواهد بود: برخی افراد ممکن است به اطلاعات نهانی دسترسی پیدا کنند. معامله بر اساس اطلاعات نابرابر انجام میشود. قیمتها غیرواقعی و دستکاریپذیر میشوند. اعتماد سرمایهگذاران به بازار کاهش مییابد. بنابراین، سازمان بورس و اوراق بهادار در جایگاه نهاد ناظر، برای جلوگیری از رانت اطلاعاتی و سوءاستفاده، تا زمان انتشار اطلاعات بااهمیت نماد را متوقف میکند و تنها پس از افشای عمومی اطلاعات، بازار یا نماد را بازگشایی میکند. اهمیت مضاعف افشای اطلاعات در شرایط وقوع خسارت با توجه به تجربه خسارت مستقیم برخی شرکتهای پذیرفتهشده در بورس ایران در دوران دفاع مقدس، موضوع افشای اطلاعات اهمیت دوچندان پیدا میکند؛ زیرا چنین رویدادهایی میتوانند به طور مستقیم بر داراییها، تولید، سودآوری و ارزش شرکتها اثر بگذارند. در این شرایط، افشای اطلاعات به یکی از پیششرطهای اساسی برای بازگشایی بازار یا نمادهای معاملاتی تبدیل میشود. طی این دوره برخی شرکتهای بورس با تخریب یا آسیب به کارخانهها و زیرساختهای تولیدی، کاهش یا توقف تولید و فروش، اختلال در زنجیره تأمین، آسیب به داراییها یا موجودی کالا مواجه شدند. لذا ضروری است سرمایهگذاران برای ارزیابی ارزش واقعی سهام شرکتها از این اطلاعات مطلع گردند و فرصت لازم جهت ارزیابی آنها را نیز داشته باشند. مزایای شفافیت در زمان بحران در چنین شرایطی، افشای اطلاعات موجب کاهش عدم قطعیت از طریق ایجاد تصویر روشنتری از وضعیت شرکت میشود. علاوه بر آن، ممکن است برخی افراد، کارکنان یا افراد محلی زودتر از خسارتها مطلع شوند؛ انتشار عمومی اطلاعات مانع سوءاستفاده از این اطلاعات نهانی میشود. جلوگیری از تحت تاثیر قرار گرفتن معاملات توسط شایعات و اخبار غیررسمی و همچنین افزایش اعتماد به بازار سرمایه از طریق ایجاد شفافیت، از دیگر محسنات افشای کامل اطلاعات است. در این خصوص لازم است شرکتها اطلاعات زیر را به صورت کامل و از طریق سامانه کدال به سرمایهگذاران ارایه کنند: میزان خسارت وارد شده به داراییها وضعیت خطوط تولید و ادامه فعالیت اثر خسارت بر سودآوری شرکت میزان پوشش بیمهای خسارت مدت زمان احتمالی توقف تولید برنامه شرکت برای بازسازی یا جبران خسارت ملاحظات امنیتی و راهکار «بازگشایی تدریجی» متاسفانه در شرایط فعلی کشور، افشای اطلاعات با جزئیات به شرح فوق امکان سوءاستفاده برای دشمن را فراهم میسازد. لذا گزینه دیگر میتواند عدم بازگشایی نماد شرکتهایی که به صورت مستقیم لطمه دیدهاند باشد (بازگشایی تدریجی بازار). در این رویکرد بازار پس از یک توقف کوتاه، بهصورت مرحلهای بازگشایی میشود. به عنوان مثال: ابتدا شرکتهای بدون خسارت، سپس صنایع کمریسک و در نهایت شرکتهای آسیبدیده بازگشایی میشوند. مزایای این روش: در این حالت ضمن حفظ کارکرد اصلی بازار سرمایه و نقش آن در تخصیص سرمایه و کشف قیمت، از بروز شوک ناگهانی در بازار نیز جلوگیری به عمل میآید. ریسکهای این روش: این خطر را در پی دارد که حتی شرکتهای سالم هم ممکن است به دلیل فضای روانی بازار یا فشار فروش ناشی از بسته بودن سایر نمادها، با افت قیمت مواجه شوند. همچنین در این حالت آثار غیرمستقیم جنگ بر شرکتها (مانند اختلال در صادرات، کمبود مواد اولیه یا افزایش هزینهها) ممکن است نادیده انگاشته شود. پیشنهاد نهایی در مجموع و با لحاظ مزایا و معایب هر روش؛ پیشنهاد بنده الزام به افشای اطلاعات شفاف و بازگشایی تدریجی نمادها است. به این صورت که پس از لحاظ کردن ملاحظات امنیتی، ابتدا نمادهای بدون خسارت، سپس صنایع کمریسک و در نهایت شرکتهای آسیبدیده بازگشایی شوند.
