یکی از روشهای نوین در حوزه تأمین مالی، تأمین مالی جمعی یا سرمایهگذاری جمعی نام دارد که امروزه بسیار مورد توجه کسبوکارها و سرمایهگذاران قرار گرفته است. در این روش تعداد سرمایهگذار مبلغ مورد نیاز برای انجام یک پروژه یا فعالیت را تأمین میکنند. در ادامه این نوشتار در خصوص سرمایهگذاری جمعی اطلاعات بیشتری ارائه خواهیم کرد.
تاریخچه سرمایهگذاری جمعی
اولین نمونههای سرمایهگذاری جمعی در قرن 18 میلادی مشاهده شده است. اما شکل مدرن این نوع سرمایهگذاری از دهه 90 میلادی و با ظهور و توسعه اینترنت به وجود آمد. سال ۲۰۰۹ میلادی به عنوان یکی از نقاط عطف تأمین مالی جمعی یاد میشود. در این سال ۵۳۰ میلیون دلار سرمایه از طریق تأمین مالی جمعی در دنیا جذب شد. در سال ۲۰۱۱ میلادی، این رقم سه برابر شد و به ۱٫۵ میلیارد دلار رسید و تا سالهای بعد نیز این رشد خیرهکننده ادامه داشت. در سال ۲۰۱۲ میلادی، قانون جدیدی در آمریکا به تصویب رسید که اجازه تأمین مالی به صورت جمعی بر پایه سهام را صادر میکرد. یعنی استارتاپها و شرکتهای مختلف میتوانستند از این طریق اقدام به جذب سرمایه کنند و در ازای سرمایهگذاری افراد، به آنها سهام شرکت خود را اعطا کنند. در حال حاضر بسیاری از شرکتها و استارتاپها در سرتاسر دنیا از جمله ایران، سرمایه مورد نیاز خود را از طریق سرمایهگذاری جمعی فراهم میکنند.
تامین مالی جمعی چیست؟
تامین مالی جمعی یا سرمایهگذاری جمعی یا crowdfunding متشکل از دو کلمه crowd به معنی انبوه مردم و funding به معنی تامین سرمایه است. سرمایهگذاری جمعی مسیرهای سرمایهگذاری را گستردهتر میکند تا سرمایهگذاران بتوانند در کسب و کارهای جدید سرمایهگذاری کنند. سرمایهگذاری جمعی یک راهکار تأمین مالی از طریق جمعآوری مقادیر اندک سرمایه از تعداد زیادی از افراد است.
تامین مالی جمعی مناسب چه کسانی است؟
تامین مالی یا سرمایهگذاری جمعی قابلیت احیا، رشد و تقویت کسب و کارهای نوپا و فعال را دارد. در حقیقت این سرمایهگذاری برای دو گروه از افراد جامعه از جایگاه ویژهای برخوردار است. این دو گروه در زمینههای مالی با چالشهای بزرگی مواجه هستند. این گروهها عبارتند از:
- کارآفرینان و مبتکرانی که در تلاشند تا ایدههای جدید خود را به کسب و کاری مناسب تبدیل کنند.
- کسب و کارهای کوچک و متوسطی که سعی دارند شرایط خود را حفظ یا توسعه دهند.
انواع تامین مالی جمعی
روشهای سرمایهگذاری جمعی متنوع هستند. انتخاب نوع روش بستگی به نوع محصول یا خدماتی دارد که میخواهید ارائه دهید. این روشها عبارتند از:
تامین مالی جمعی مبتنی بر اهدا
متداولترین حالت تامین مالی مبتنی بر اهدا شامل جذب سرمایه برای کمک به بلایای طبیعی، موسسات خیریه، موسسات غیرانتفاعی و صورت حسابهای پزشکی هستند. در این کمپینها هیچ بازگشت مالی به سرمایهگذاران یا مشارکت کنندگان وجود ندارد.
تامین مالی جمعی مبتنی بر پاداش
تامین مالی بر اساس پاداش به دو صورت است. در روش اول، مشارکت کنندگان در قبال پولی که پرداخت میکنند و بر اساس میزان مشارکت، پاداشهایی را که از طرف ایده پرداز تعیین شدهاند دریافت میکنند. به عنوان مثال، هدیه اولین نمونه از محصول تولید شده. در روش دوم، پیش خرید محصول نهایی پس از تولید یا دریافت تخفیف در خرید محصول تولیده شده است.
تامین مالی جمعی مبتنی بر سهام
برخلاف دو روش قبلی، تامین مالی مبتنی بر تخصیص سهام به مشارکتکنندگان اجازه میدهد با مبادله سرمایه به ازای سهام، شرکای شرکت مورد نظر شوند. مشارکتکنندگان به عنوان مالکان سهام، بازگشت مالی برای سرمایهگذاریشان را دریافت نموده و در نهایت سهمی از سود شرکت دریافت میکنند.
تامین مالی جمعی مبتنی بر اعطای وام
در این روش مشارکت کنندگان مبلغی را به عنوان وام در اختیار فرد یا شرکتی که به پول نیاز دارد قرار داده سپس در قالب اقساط، وام را پس میگیرند.
تفاوتهای تامین مالی جمعی یا سرمایهگذاری جمعی با سایر روشهای سرمایهگذاری و تامین مالی
- در تامین مالی جمعی، سرمایه از طریق تعداد زیادی از افراد معمولی در قالب مقادیر کوچک تامین میشود. در صورتی که در سایر روشهای تامین مالی و سرمایهگذاری، سرمایه از طریق وام بانکی یا شرکتهای سرمایهگذاری و افراد محدودی تامین میشود.
- یافتن افراد عادی برای سرمایهگذاری، در روش تامین مالی جمعی سادهتر است. زیرا قرار نیست که این افراد مقادیر زیادی را در ریسک قرار دهند. در حالی که در روشهای سرمایهگذاری دیگر، باید وقت و زمان زیادی را صرف قانع کردن شرکتهای سرمایهگذاری و افراد سرمایهدار کرد تا سرمایه خود را به سرمایهپذیر بدهند و در بیشتر موارد این تلاشها مثمر ثمر نخواهد بود.
- در تامین مالی جمعی، ایدهی مورد نظر به صورت عمومی مطرح شده و از دید کسی پنهان نمیماند. ولی در سایر روشها این ایده فقط برای سرمایهگذاران مطرح خواهد شد.
- مطرح شدن ایده به صورت عمومی، میتواند احتمال دزدی ایده را افزایش دهد. این درحالی است که در روشهای دیگر سرمایهگذاری، ایده معمولاً به صورت یک راز میان سرمایهپذیر و سرمایهگذار باقی میماند. بنابراین این مورد میتواند به عنوان یکی از نقاط ضعف تأمین مالی جمعی نیز شناخته شود.
- در تأمین مالی جمعی، کنترل و مدیریت کسب وکار در اختیار ایدهپردازان و بنیانگذاران باقی میماند. زیرا افراد مقادیر محدودی را سرمایهگذاری میکنند. اما در روشهای دیگر تامین مالی، سرمایهگذار در قالب مقادیر بسیار بزرگ سرمایهگذاری میکند و معمولا سهام قابل توجهی را در دست میگیرد. بنابراین میتواند در مسائل مدیریت و راه و روش کسبوکار نیز دخالت کند.
- در سرمایهگذاری جمعی، بنیانگذاران بیشتر به دنبال ایدههای جدید و نوآورانه هستند تا بتوانند سرمایهگذاران را قانع کنند. در سرمایهگذاریهای دیگر، سرمایهگذار تمرکزش را فقط بر روی بازگشت سرمایه و افزایش سودآوری میگذارد.
سخن پایانی
در این نوشتار بررسی کردیم که سرمایهگذاری جمعی یا تأمین مالی جمعی چیست؟ همانطور که اشاره شد تأمین مالی به صورت جمعی روشی بسیار کاربردی برای کسب و کارهای نوپا است تا بتوانند از این طریق سرمایه لازم خود را تأمین کنند و این نوع سرمایهگذاری مزایای زیادی به همراه دارد. شما عزیزان میتوانید در لوتوس کراد، اطلاعات جامعی درباره این روش تامین مالی به دست بیاورید.